ლუთადელი; უკანასკნელი იმპერიის დედაქალაქი და მბრძანებლის სატახტო ქალაქი.

• მდებარეობა: ცენტრალური დომინიონი
• მმართველი: მბრძანებელი (The Lord Ruler)
• მოსახლეობა: მილიონობით სკაა, დიადი გვარების არისტოკრატია
• სტატუსი: იმპერიის პოლიტიკური, რელიგიური და ინდუსტრიული ცენტრი

ზოგადი მიმოხილვა

ლუთადელი არის მსოფლიოს უდიდესი ქალაქი და იმპერიის გული. იგი აღწერილია, როგორც დამთრგუნველი, ჯურღმულივით პირქუში ადგილი, სადაც ყოველი ნაგებობა და ქუჩა ფერფლითა და ჭვარტლითაა დაფარული. ქალაქი მუდმივი ფერფლისცვენის ზონაშია, რაც მას მონოქრომატულ, ნაცრისფერ იერს სძენს.

არქიტექტურა და გეოგრაფია

ქალაქის შენობების უმეტესობა ქვისაა, სამსართულიანი და ერთმანეთზე მიჯრით დგას. ლუთადელს ორად ყოფს მდინარე არხი, სადაც სკაა მუშები ქუჩებიდან მოხვეტილ ფერფლს ყრიან, რათა ქალაქი ნაცარში არ ჩაიძიროს. ქალაქის ცენტრში დომინირებს კრედიკ შაუ — მბრძანებლის გიგანტური სასახლე. ლუთადელი გარშემორტყმულია მასიური გალავნით, რომელსაც გარნიზონის მებრძოლები იცავენ.

სოციალური სტრუქტურა და ყოველდღიურობა

ქალაქი მკაცრადაა დაყოფილი რაიონებად: დიდგვაროვნები ცხოვრობენ მდიდრულ ციხესიმაგრეებში (keeps), ხოლო სკაა — გადაჭედილ ჯურღმულებსა და საერთო საცხოვრებლებში. ლუთადელი იმპერიის ინდუსტრიული ცენტრია, სადაც ასობით სამჭედლო, წისქვილი და ქარხანა მუშაობს, რაც ჰაერს კვამლითა და მურის სუნით ავსებს. ქალაქის ქუჩებში მუდმივად პატრულირებენ სამინისტროს ვალმდებლები და გარნიზონის ჯარისკაცები.

შერეულსისხლიანები არიან დიდგვაროვნებისა და სკაას უკანონო კავშირის შედეგად დაბადებული შვილები. იმპერიის კანონით, მათი არსებობა დანაშაულია.

სტატუსი და საფრთხე

მათზე ფოლადის სამინისტრო და ინკვიზიტორები დაუნდობლად ნადირობენ, რადგან მათში შეიძლება გამოვლინდეს ალომანტური ძალები. მბრძანებლისთვის მიუღებელია, რომ „ღვთიური“ ალომანტური ნიჭი სკაას მონურ კასტაში გავრცელდეს, რადგან ეს მის მიერ აგებულ იერარქიას საფრთხეს უქმნის.

როლი აჯანყებაში

სწორედ შერეულსისხლიანები (მაგ: კელსიერი, ვინი) ხდებიან აჯანყების მთავარი მამოძრავებელი ძალა. მათ აქვთ დიდგვაროვნების ძალა და სკაას სიძულვილი ტირანიის მიმართ, რაც მათ იდეალურ რევოლუციონერებად აქცევს.

ტერისელები არიან გამორჩეული ეთნიკური ჯგუფი, რომლებიც მბრძანებლის მიერ სისტემურ დევნას განიცდიან. მიუხედავად იმისა, რომ ისინი ხშირად მაღალ პოზიციებზე მსახურობენ, მათი თავისუფლება მკაცრად არის შეზღუდული.

მხლებლები (Stewards)

ტერისელი მამაკაცების უმეტესობა სპეციალურ წვრთნას გადის, რათა გახდნენ იდეალური მხლებლები. ისინი გამოირჩევიან წარმოუდგენელი თავაზიანობით, სიმშვიდითა და ეტიკეტის ცოდნით. მბრძანებლის ბრძანებით, ყველა ტერისელი მხლებელი საჭურისია, რაც მათი გამრავლების კონტროლისა და სრული მორჩილების გარანტიაა.

ფერუქიმია და შემნახველები

ტერისელთა შორის ვლინდება ფერუქიმიის უძველესი ძალა. არსებობს საიდუმლო ორგანიზაცია — შემნახველები (Keepers), რომელთა მისიაა აკრძალული ცოდნის, რელიგიებისა და ისტორიის შენარჩუნება ლითონგონებში. მბრძანებელი მათზე დაუნდობლად ნადირობს, რადგან ეშინია მათი ცოდნის და იმ ფაქტის, რომ ფერუქიმია მისივე ძალის ნაწილია.

სკაა წარმოადგენს უკანასკნელი იმპერიის მუშათა კლასს, რომლებიც ათასი წლის განმავლობაში მონურ პირობებში იმყოფებიან. იურიდიულად ისინი მბრძანებლის საკუთრებად ითვლებიან და დიდგვაროვნებს მხოლოდ სარგებლობისთვის გადაეცემათ. საზოგადოებაში გაბატონებულია აზრი, რომ სკაა ფიზიკურად და გონებრივად განსხვავდება დიდგვაროვნებისგან — ისინი უფრო დაბლები, თვინიერები და ნაყოფიერები არიან.

დაყოფა და შრომა

• პლანტაციის სკაა: ცხოვრობენ მინდვრებში, სადაც სასტიკი ზედამხედველების მეთვალყურეობის ქვეშ მუშაობენ. მათი სიცოცხლის ხანგრძლივობა მცირეა გამუდმებული ცემისა და შიმშილის გამო.
• ქალაქელი სკაა: შრომობენ ლუთადელის ქარხნებში, სამჭედლოებსა და წისქვილებში. ისინი დღეში 12-14 საათს მუშაობენ და უკიდურეს გაჭირვებაში, გადაჭედილ საცხოვრებლებში ცხოვრობენ.
• იატაკქვეშეთი: ქალაქებში არსებობს ქურდების, მათხოვრებისა და კრიმინალური ბანდების ფენა. ისინი გადარჩენისთვის იყენებენ თავიანთ მცირე ალომანტურ „იღბალს“ და მუდმივად ემალებიან ფოლადის სამინისტროს.

ფსიქოლოგია

ათასწლიანმა ჩაგვრამ სკაა სულიერად გატეხა. მათ უმრავლესობას დაკარგული აქვს იმედი და სჯერა, რომ მათი ბედი მორჩილებაა. სწორედ ეს აპათია იყო მთავარი მიზეზი, რის გამოც სკაას აჯანყებები საუკუნეების განმავლობაში წარუმატებლად სრულდებოდა.

არისტოკრატია შედგება იმ პირველი ადამიანების შთამომავლებისგან, რომლებმაც მბრძანებელს აღზევებისას მხარი დაუჭირეს. მათ აქვთ პრივილეგირებული სტატუსი და, რაც მთავარია, ალომანტური ძალების ფლობის ექსკლუზიური მემკვიდრეობითი უფლება. დიდგვაროვნები ფლობენ მიწებს, არხებსა და სკაა მონების დიდ არმიებს.

ცხოვრების წესი და გვართა ომები

დიდგვაროვნების ცხოვრება კონცენტრირებულია ლუთადელის ციხესიმაგრეებში, სადაც ისინი მართავენ დახვეწილ მეჯლისებს, სადილებსა და წვეულებებს. მიუხედავად გარეგნული ბრწყინვალებისა, მათი საზოგადოება დაფუძნებულია დაუნდობელ პოლიტიკურ ინტრიგებზე. დიადი გვარები (მაგ: ვენტური, ჰასტინგი, ელარიელი) მუდმივად ებრძვიან ერთმანეთს გავლენისთვის, რასაც ხშირად ღამეული მკვლელობები და ეკონომიკური საბოტაჟი მოჰყვება.

მორალი და კანონი

დიდგვაროვნების მიმართ მბრძანებელი შედარებით შემწყნარებელია, თუმცა მათზე მკაცრი კანონები ვრცელდება. ერთ-ერთი უმთავრესი აკრძალვა ეხება სკაა ქალებთან ურთიერთობას: დიდგვაროვანს შეუძლია სკაასთან დაწოლა, თუმცა ვალდებულია ქალი მოკლას, რათა თავიდან აიცილოს შერეულსისხლიანი, ალომანტური ნიჭის მქონე ბავშვების გაჩენა. ბევრი დიდგვაროვანი სკაას საერთოდ არ მიიჩნევს ადამიანად და მათ მიმართ სრულ გულგრილობას იჩენს.

იერარქიის მწვერვალზე დგას უკვდავი ღმერთი-იმპერატორი, „უსასრულობის ნამსხვრევი“, რომელმაც ათასი წლის წინ დააარსა უკანასკნელი იმპერია. იგი მიიჩნევა ღვთაებრივ არსებად, რომელმაც კაცობრიობა „ღრმულისგან“ (The Deepness) იხსნა. მისი ძალაუფლება აბსოლუტურია და ეფუძნება როგორც პოლიტიკურ კონტროლს, ისე წარმოუდგენელ მაგიურ შესაძლებლობებს.

ძალაუფლების წყარო და პოლიტიკა

მბრძანებელი ფლობს მონოპოლიას ატიუმზე — იმპერიის უძვირფასეს ლითონზე, რაც მას საშუალებას აძლევს, მუდმივ მორჩილებაში ჰყავდეს დიდგვაროვანი საგვარეულოები. იგი სამყაროს მართავს ფოლადის სამინისტროს მეშვეობით, თუმცა თავად იშვიათად ჩნდება ხალხში. მისი ყოველი გამოჩენა თანმხლებია უზარმაზარი ემოციური წნეხით — იგი იმდენად ძლიერ დამცხრობელ პულსებს ასხივებს, რომ მის გარშემო მყოფ ნებისმიერ ადამიანს ყოველგვარი ნება და წინააღმდეგობის სურვილი ერთმევა.

საიდუმლო იდენტობა

მიუხედავად იმისა, რომ მბრძანებელი თავს გმირად და ღმერთად ასაღებს, ვინმა და კელსიერმა აღმოაჩინეს, რომ იგი სინამდვილეში არის რაშეკი — ტერისელი მტვირთავი, რომელმაც ათასი წლის წინ ნამდვილი გმირი მოკლა და მისი ძალა მიითვისა. მისი უკვდავება ეფუძნება ალომანტიისა და ფერუქიმიის კომბინაციას: იგი ინახავს ახალგაზრდობას ფერუქიმიურ სამაჯურებში (ლითონგონებში) და შემდეგ მათ ალომანტურად წვავს, რაც ძალას მრავალჯერ აძლიერებს.

ფოლადის სამინისტრო; მბრძანებლის ბიუროკრატიული და რელიგიური აპარატი.

• ხელმძღვანელი: უზენაესი პრელანი (ტევიდიანი)
• წევრები: ვალმდებლები (Obligators), ფოლადის ინკვიზიტორები (Steel Inquisitors)
• ფილიალები: კანტონები (საფინანსო, ინკვიზიციის, მართლდიდების, რესურსების)

ზოგადი მიმოხილვა

სამინისტრო არის ძალა, რომელიც უზრუნველყოფს მბრძანებლის ნებისა და კანონების აღსრულებას იმპერიის ყველა სფეროში. ის აერთიანებს რელიგიურ კულტსა და სახელმწიფო ადმინისტრაციას. სამინისტროს შენობები (კანტონები) გამოირჩევა შიშისმომგვრელი არქიტექტურით და მასიური სარკმლებით.

სტრუქტურა და იერარქია

• ვალმდებლები: სამინისტროს ოფიციალური მოხელეები. მათ გამოსარჩევი ნიშანია თავგადაპარსული თავი და თვალების ირგვლივ არსებული რთული სვირინგები, რომლებიც მათ რანგს აღნიშნავს. ისინი ამოწმებენ ყველა ბიზნესგარიგებას და სამართლებრივ აქტს.
• ფოლადის ინკვიზიტორები: მბრძანებლის „მკლავი“. არაადამიანური არსებები, რომელთაც თვალებში ლითონის სოლები აქვთ გაყრილი. ისინი ნადირობენ ალომანტ სკააზე და ახშობენ აჯანყებებს.
• მთრგუნავი სადგურები: სამინისტროს ფარული პუნქტები, სადაც ნიჭიერი დამცხრობები მუდმივად თრგუნავენ სკაას ემოციებს, რათა თავიდან აიცილონ ჯანყი.

შესაძლებლობები

სამინისტრო ფლობს მონოპოლიას ატიუმით ვაჭრობაზე და ალომანტების რეგისტრაციაზე. ინკვიზიტორები თითქმის უძლეველები არიან ბრძოლაში და შეუძლიათ ალომანტიის შეგრძნება სპილენძბურის მიღმაც კი.

უკანასკნელი იმპერია; ათასწლიანი ტირანია.

• მმართველი: მბრძანებელი (The Lord Ruler)
• დედაქალაქი: ლუთადელი (Luthadel)
• სახელმწიფო ორგანო: ფოლადის სამინისტრო (The Steel Ministry)
• ძირითადი რასები: სკაა, დიდგვაროვნები, ტერისელები

ზოგადი მიმოხილვა

უკანასკნელი იმპერია არის თეოკრატიული ავტოკრატია, რომელიც მოიცავს მთელ ცნობილ სამყაროს. მას ათასი წლის განმავლობაში მართავს უკვდავი ღმერთი-იმპერატორი, მბრძანებელი. სამყარო ხასიათდება პირქუში ესთეტიკით: ციდან მუდმივად ცვივა ფერფლი, მზე სისხლისფერია, მცენარეულობა კი — ყავისფერი და დაუძლურებული.

ისტორიული კონტექსტი

იმპერია დაარსდა „აღზევების“ (Ascension) შემდეგ, როდესაც მბრძანებელმა (რაშეკმა) მიითვისა ეპოქათა გმირისთვის განკუთვნილი ძალა, რათა დაემარცხებინა „ღრმული“ (The Deepness) — სამყაროს გამანადგურებელი ბოროტება. ამ მოვლენამ შეცვალა სამყაროს გეოგრაფია და კლიმატი, შექმნა რა ფერფლმთები და ღამის ნისლები.

სოციალური და პოლიტიკური მოწყობა

იმპერია დაყოფილია დომინიონებად (მაგ: ცენტრალური დომინიონი). საზოგადოება მკაცრად არის კასტებად დაყოფილი:

• არისტოკრატია: მბრძანებლის ერთგული მხარდამჭერების შთამომავლები, რომლებიც ფლობენ ალომანტურ ძალებს.
• სკაა: მონური კასტა, რომელიც იურიდიულად მბრძანებლის საკუთრებაა და უუფლებო მდგომარეობაშია.
• ტერისელები: სპეციალური სტატუსის მქონე ხალხი, რომლებიც მსახურობენ როგორც მხლებლები, თუმცა განიცდიან სისტემურ ჩაგვრას.

გარემო პირობები

სამყაროს სტრუქტურის განუყოფელი ნაწილია ნისლები, რომლებიც ღამღამობით ავსებენ ქალაქებსა და ველებს. სკაას შორის გავრცელებულია ცრურწმენა, რომ ნისლი სულებს იპარავს, რის გამოც დაბნელების შემდეგ გარეთ გასვლას ერიდებიან.

ციტატები

„საბოლოოდ, ყველაფერი ერთ ფაქტამდე დაიყვანება: მე ვარ ის, ვისაც არმიები ჰყავს“.

ფერუქიმია არის ტერისელი ხალხის უძველესი და საიდუმლო მაგიური ხელოვნება. ალომანტიისგან განსხვავებით, ფერუქიმიკოსი (Feruchemist) ლითონს კი არ წვავს, არამედ მას იყენებს როგორც „საცავს“ ფიზიკური და მენტალური ატრიბუტების შესანახად. ამ ხელოვნების ოსტატებს „შემნახველები“ (Keepers) ეწოდებათ.

მოქმედების პრინციპი და ბალანსი

ფერუქიმია ეფუძნება აბსოლუტურ ბალანსს: იმისთვის, რომ ლითონში რაიმე უნარი შეინახოს, ფერუქიმიკოსმა საკუთარი სხეული უნდა აიძულოს შესაბამისი დროით ამ უნარის დეფიციტი განიცადოს. მაგალითად, ძალის შესანახად ადამიანი რამდენიმე საათს უნდა იყოს სუსტი; ჯანმრთელობის შესანახად — დიდხანს უნდა იავადმყოფოს. დაგროვილი მუხტის გამოყენება ნებისმიერ დროსაა შესაძლებელი და განსხვავებით ალომანტიისგან, ფერუქიმიას არ აქვს ძალის აალების ზედა ზღვარი — შესაძლებელია მთელი მარაგის ერთბაშად დახარჯვა და წარმოუდგენელი სიმძლავრის მიღება.

ლითონგონები (Metalminds)

ფერუქიმიკოსები ატრიბუტებს ინახავენ ლითონის სამკაულებში, რომლებსაც „ლითონგონები“ ეწოდებათ. ყველაზე გავრცელებული ლითონგონებია სამაჯურები, ბეჭდები და საყურეები. მბრძანებლის კანონით, ტერისელ მხლებლებს ლითონის ტარება ეზღუდებოდათ, თუმცა შემნახველებმა მაინც მოახერხეს მათი გამოყენება საიდუმლო საცავებად. მნიშვნელოვანია, რომ ფერუქიმიკოსს მხოლოდ საკუთარი შექმნილი მარაგის გამოყენება შეუძლია; სხვისი ლითონგონი მისთვის მხოლოდ ლითონის ნაჭერია.

შენახული ატრიბუტები

ფერუქიმიკოსებს შეუძლიათ მრავალი თვისების შენახვა, მათ შორის:

• მეხსიერება: ინახება სპილენძში (Copperminds). ეს შემნახველთა უმთავრესი მოვალეობაა — მათ ლითონებში დაცულია ათასობით წლის წინანდელი რელიგიები, ენები და ისტორიები.
• ფიზიკური ძალა: ინახება რკინაში.
• სისწრაფე: საშუალებას იძლევა დროის მოკლე მონაკვეთში წარმოუდგენელი სისწრაფით მოძრაობისა.
• ასაკი: ფერუქიმიკოსს შეუძლია „გადაინახოს“ ახალგაზრდობა, თუკი გარკვეულ დროს დაბერებულ სხეულში გაატარებს. მბრძანებელი ამ უნარს ალომანტიით აძლიერებდა, რაც მას მარადიულ ახალგაზრდობას ანიჭებდა.
• წონა და მხედველობა: შესაძლებელია სხეულის სიმძიმის შეცვლა ან სიბნელეში ხედვის გაუმჯობესება დაგროვილი მარაგის ხარჯზე.

ალომანტია არის უკანასკნელ იმპერიაში გავრცელებული უმთავრესი მაგიური ხელოვნება, რომელიც ეფუძნება ლითონების „დაწვას“ (Burning). ეს არის მისტიკური ძალა, რომელიც მბრძანებელმა დიდებულებს მათი ერთგულების სანაცვლოდ უბოძა ათასი წლის წინ. ალომანტია მემკვიდრეობითი უნარია და მისი ყველაზე ძლიერი ხაზები არისტოკრატიაში გვხვდება, თუმცა სისხლის შერევის გამო ზოგჯერ სკაას შორისაც ვლინდება.

მოქმედების პრინციპი

ალომანტი ძალას იღებს ლითონიდან, რომელიც მისი „საწვავია“. ლითონი მცირე ფანტელების სახით, ჩვეულებრივ, სპირტში ან წყალშია გაზავებული და ალომანტი მას ფლაკონიდან სვამს. დაწვისას ლითონი მკერდში მხურვალების შეგრძნებას იწვევს და სხეულს განსაკუთრებულ უნარებს ანიჭებს. ლითონები წყვილებად იყოფა: ერთი მათგანი არის საბაზისო ლითონი, ხოლო მეორე — მისი შენადნობი. ერთი მათგანი „ქაჩავს“ (Pulling), მეორე კი „უბიძგებს“ (Pushing).

ლითონების კლასიფიკაცია და ეფექტები

ლითონები იყოფა ოთხ ძირითად ჯგუფად: ფიზიკური, მენტალური, დროის და უმაღლესი ლითონები.

• ფიზიკური ლითონები:
  • რკინა (Iron): გარეგანი მქაჩავი ლითონი. ალომანტი ხედავს ლურჯ ხაზებს, რომლებიც ახლომდებარე ლითონის ნივთებისკენ მიემართება და შეუძლია მათი თავისკენ მოზიდვა.
  • ფოლადი (Steel): გარეგანი მბიძგები ლითონი. საშუალებას იძლევა ლითონის ნივთების სხეულიდან მოცილებისა. ნისლშობილები მას „ფრენისთვის“ იყენებენ მიწაზე დაგდებულ მონეტებზე ბიძგებით.
  • კალა (Tin): შინაგანი მქაჩავი ლითონი. აძლიერებს ყველა შეგრძნებას (ხედვა, სმენა, ყნოსვა) და საშუალებას იძლევა ნისლში უკეთ ხედვისა.
  • კალტყვია (Pewter): შინაგანი მბიძგები ლითონი. საგრძნობლად ზრდის ფიზიკურ ძალას, გამძლეობას და წონასწორობას.
• მენტალური ლითონები:
  • თუთია (Zinc): ემოციების აჯანყება (Riot).
  • თითბერი (Brass): ემოციების დაცხრობა (Soothe).
  • სპილენძი (Copper): ქმნის „სპილენძბურს“ (Coppercloud), რომელიც ალომანტურ პულსებს მალავს მეძებრებისგან.
  • ბრინჯაო (Bronze): ავლენს ახლომახლო ალომანტიის გამოყენებას „რიტმული პულსების“ მეშვეობით.
• დროის და უმაღლესი ლითონები:
  • ოქრო (Gold): აჩვენებს ადამიანს, თუ ვინ შეიძლებოდა ყოფილიყო ის წარსულში სხვაგვარი არჩევანის შემთხვევაში.
  • ატიუმი (Atium): უიშვიათესი ლითონი, რომელიც საშუალებას იძლევა მომავლის რამდენიმე წამით დანახვისა „ატიუმის ჩრდილების“ მეშვეობით.
  • მეთერთმეტე ლითონი (Malatium): ლეგენდარული ლითონი, რომლის დაწვაც სხვა ადამიანების წარსულ აჩრდილებს აჩენს.

ალომანტთა ტიპები

• ნისლიერი (Misting): ადამიანი, რომელიც მხოლოდ ერთი ლითონის დაწვას ახერხებს.
• ნისლშობილი (Mistborn): იშვიათი ალომანტი, რომელიც ფლობს ყველა ალომანტურ ძალას.